۱۲فوریهٔ ۲۰۲۵ – یک رژیم کوتاه مدت مبتنی بر جو دوسر به طور شگفت انگیزی در کاهش سطح کلسترول مؤثر به نظر می رسد. این نتیجهٔ یک کارآزمایی از دانشگاه بن است که اکنون در مجله Nature Communications منتشر شده است. شرکت کنندگان مبتلا به سندرم متابولیک بودند-ترکیبی از اضافه وزن، فشار خون بالا، و افزایش قند خون و چربی خون. آن ها به مدت دو روز یک رژیم کم کالری که تقریباً بطور کامل متشکل از جو دوسر بود را مصرف کردند. سطح کلسترول آن ها در مقایسه با گروه کنترل به طور قابل توجهی بهبود یافت و این اثر حتی پس از شش هفته نیز پایدار ماند. به نظر می رسد این رژیم ترکیب میکروارگانیسم های روده را تغییر داده است. متابولیت هایی که توسط میکروبیوم تولید می شوند احتمالاً نقش مهمی در اثرات مثبت جو دوسر دارند.
دکتر ماری-کریستین سیمون، استادیار مؤسسه علوم تغذیه و غذا در دانشگاه بن، توضیح داد: اینکه جو دوسر اثرات مفیدی بر متابولیسم دارد چیز جدیدی نیست. پزشک آلمانی کارل فون نوردن در اوایل قرن بیستم بیماران دیابتی را با جو دوسر درمان می کرد و نتایج قابل توجهی به دست می آورد. امروزه داروهای مؤثری برای درمان دیابت در دسترس است، به همین دلیل این روش در دهه های اخیر تقریباً به طور کامل نادیده گرفته شده است.
اگرچه شرکت کنندگان این مطالعه دیابتی نبودند، اما به سندرم متابولیک مبتلا بودند که با افزایش خطر دیابت همراه است. ویژگی های آن شامل اضافه وزن، فشار خون بالا، قند خون بالا و اختلالات چربی خون است. دکتر سیمون گفت: « ما می خواستیم بدانیم یک رژیم خاص مبتنی بر جو دوسر چه تأثیری بر بیماران دارد».
۳۰۰ گرم جو دوسر در روز
از شرکت کنندگان خواسته شد که سه بار در روز فقط جو دوسر (اُوتمیل) بخورند که قبلاً در آب پخته بودند. آنها تنها مجاز بودند مقدار کمی میوه یا سبزی به آن اضافه کنند. در مجموع ۳۲ زن و مرد این رژیم را برای دو روز ادامه دادند. آن ها در هر یک از دو روز ۳۰۰ گرم جو دوسر خوردند و تنها حدود نیمی از کالری معمول خود را دریافت کردند. گروه کنترل نیز رژیم کم کالری داشت، اما بدون جو دوسر.
هر دو گروه از تغییر رژیم غذایی سود بردند، اما اثر در گروه مصرف کنندهٔ جو دوسر بسیار قوی تر بود، بطوری که سطح LDL- کلسترول مضر- در آن ها ۱۰درصد کاهش یافت. دکتر سیمون تأکید کرد که این مقدار کاهش قابل توجه است، هرچند کاملاً قابل مقایسه با داروهای مدرن نیست. آن ها به طور متوسط دو کیلو وزن کم کردند و فشار خونشان نیز کمی کاهش یافت.
اثر برLDL از نظر سلامت بسیار مهم است. اگر مقدار زیادی از این کلسترول در خون وجود داشته باشد، در دیوارهٔ رگ ها رسوب می کند و پلاک تشکیل می دهد. این پلاک ها رگ ها را تنگ می کنند و ممکن است پاره شوند و لختهٔ خون ایجاد کنند یا قطعاتی از آن جدا شده و باعث سکته قلبی یا مغزی شوند.
جو دوسر رشد باکتری های «سالم» روده را افزایش می دهد
اما جو دوسر چگونه این اثرات مفید را ایجاد می کند؟ دکتر لیندا کلومپن، نویسندهٔ اصلی این مقاله، توضیح داد: «ما توانستیم نشان دهیم که مصرف جو دوسر تعداد برخی باکتری های روده را افزایش می دهد. میکروبیوم در دهه های اخیر به شدت مورد توجه قرار گرفته است، زیرا می دانیم که باکتری های روده نقش مهمی در متابولیسم غذا دارند و متابولیت هایی تولید می کنند که به سلول های روده انرژی می رسانند و عملکرد آن ها را بهبود می دهند».
علاوه بر این، برخی از این متابولیت ها وارد جریان خون می شوند و اثرات مختلفی در بدن دارند. دکتر کلومپن، افزود: «برای مثال، ما نشان دادیم که باکتری های روده با تجزیهٔ جو دوسر ترکیبات فنولی تولید می کنند. در مطالعات حیوانی نشان داده شده است که یکی از آن ها به نام اسید فرولیک، اثر مثبتی بر متابولیسم کلسترول دارد. به نظر می رسد برخی دیگر از این متابولیت ها نیز چنین اثری داشته باشند. هم زمان، میکروارگانیسم های دیگر اسید آمینهٔ هیستیدین را تجزیه می کنند؛ ماده ای که در غیر این صورت در بدن به مولکولی تبدیل می شود که احتمالاً مقاومت به انسولین را افزایش می دهد- یکی از ویژگی های کلیدی دیابت».
مصرف زیاد جو دوسر برای دو روز بهتر از مصرف کم آن برای شش هفته است
اثرات مثبت رژیم جو دوسر تا حدی پس از شش هفته نیز قابل مشاهده بود. دکتر سیمون گفت: «یک رژیم کوتاه مدت مبتنی بر جو دوسر در فواصل منظم می تواند روشی قابل تحمل برای حفظ سطح طبیعی کلسترول و پیشگیری از دیابت باشد. با این حال، در این مطالعه، اثر اصلی زمانی دیده شد که مقدار زیادی جو دوسر همراه با کاهش کالری، مصرف شد: رژیم شش هفته ای با ۸۰گرم جو دوسر در روز، بدون محدودیت های دیگر، تنها اثرات اندکی داشت. گام بعدی این است که بررسی کنیم آیا تکرار یک رژیم شدید جو دوسر هر شش هفته یک بار واقعاً اثر پیشگیرانهٔ پایداری دارد یا خیر».
منبع:
https://medicaldialogues.in/cardiology-ctvs/news/two-days-of-oatmeal-reduce-cholesterol-level-suggests-research-164367